Energie, passie & vrijheid

'Lucas, wil je me kietelen?' vroeg m'n dochter Esqua me laatst. Natuurlijk wilde ik dat, want het is leuk om iets te doen waar iemand anders om lacht en een goed gevoel van krijgt. Maar kietelen heeft nog iets anders: je weet dat het iets is waar je eigenlijk niet goed tegen kan. Je lichaam verzet zich eigenlijk automatisch. Esqua wringde zich dan ook in allerlei bochten om het kietelen tegen te gaan. Maar als ik stopte moest ik natuurlijk weer opnieuw beginnen. Zij koos er dus voor om de spanning en het plezier dat het haar gaf te laten voortduren. Wellicht komt dat omdat we in ons gezin een gouden woord hebben: STOP. Als iemand stop zegt, dat is het ook direct stop. Dat geeft veel zekerheid. Wellicht komt het ook, omdat zij zich nog helemaal kan overgeven aan zoiets. Ik denk echter dat het bij Esqua echter veel meer een manier van leven is. Als we na het zwemmen ons even afdouchen onder de douche, dan staat ze niet, maar dan danst ze. Als ik 's middags of aan het eind van de dag thuis kom, dan twinkelen haar ogen en snelt ze naar me toe om me een knuffel te geven. Als ik haar naar bed breng, dan loopt ze niet, maar dan huppelt ze. Ik zou bijna schrijven een jaloersmakende hoeveelheid enthousiasme en energie, maar er is niets jaloersmakend aan. Het is puur. Voor een van onze klanten voeren we een opdracht. Daar blijkt dat de medewerkers als een van hun punten van ongenoegen aangaven dat ze geen of nauwelijks waardering krijgen. Ze willen gewoon de bekende schouderklop en dat is voor leidinggevende (en wellicht mede-collega's) erg moeilijk. Als je je werk goed doet, is dat blijkbaar de norm. En waarom zou je dat waarderen? We hebben immers afgesproken dat je dat zou doen? Moet ik dan er energie in steken om je een goed gevoel te geven? Je bent toch geen kind meer! Resultaat: energie en enthousiasme voor de organisatie is weg. Hoe nu verder? Van mijn moederskant heb ik een vrij grote familie. Nu ik op Curacao woon, zie ik ze zelden, maar de waarheid gebiedt mij te zeggen dat het daarvoor niet veel anders was. Gelukkig is er een lieve tante die een website bijhoudt waar het familienieuws bij elkaar komt. Zo las ik dat mijn neef binnenkort promoveert op het thema Straffen en Belonen in het werkproces. Toen ik de populaire versie las van het proefschrift wist ik meteen hoe waardevol dit was. De site plimenten.com maakte duidelijk hoe je volgende stappen kan maken. Als je bewust het gedrag beloont dat je wenst, stimuleer je dat het wordt herhaalt. En belonen kan heel goed plaatsvinden in iets anders dan geld alleen: de letterlijke schouderklop, een mailtje, de duim omhoog, etc. Dus wat doe ik: ik mail mijn neef. Dat ik zijn geweldige verhaal heb gelezen. En of hij zin heeft om naar Curacao te komen om het ook hier te vertellen. Binnen enkele uren een reactie terug: natuurlijk kom ik! Zonder dat ik gekieteld werd, verscheen er een brede lach op mijn gezicht. Daar kreeg ik weer energie van!

Een klant bij mijn huidige werk wilde een aantal jaren geleden een groot, nieuw kantoor openen. Het moest een groot feest worden, met alles erop en eraan. Een collega van mij deed toen de suggestie om een jonge, ambitieuze senator uit de VS uit te nodigen voor een speech, ene Obama. Hij kreeg daarop een e-mail terug: 'Who the hell is Obama?' Ik zal eerlijk toegeven dat ik in de strijd om de Democratische presidentskandidaat een voorkeur had voor Hillary. Ik had zelfs een koffiemok via haar website besteld: als aandenken en als steun. Tijdens de bijzonder spannende race werd al snel duidelijk dat Obama vele Amerikanen wist te raken. Het was mij toen niet duidelijk waarom precies. Onlangs kocht ik op de luchthaven van Aruba het prachtige boekwerk van TIME: 'Expanded Inauguration Edition, President Obama, The path to the White House. Het is een fraai overzicht met tekst en vooral veel foto's over hoe het allemaal zo ver heeft mogen komen. Met bijvoorbeeld een foto van Obama in Berlijn waar hij meer dan 200.000 mensen toespreekt. De status van een popidool, maar in plaats van ontspanning en entertainment bracht hij wat anders. In de Branding workshops die ik regelmatig geef, laat ik de deelnemers vaak logo's zien van diverse merken en vraag hen te roepen wat er in hen naar boven komt. Sinds de strijd om het presidentschap heb ik daar een foto van Obama aan toegevoegd. En hier, in het Caribisch gebied en in Suriname zijn de reacties heftig. Zeker nadat Obama daadwerkelijk president was geworden. Mensen reageerden emotioneel, waren trots, begonnen spontaan te klappen en joelen. De huidskleur speelt daar volgens mij een belangrijke rol bij: het is dus toch mogelijk. Maar alle huggende mensen in Amerika -zwart, wit, geel, rood etc- lieten zien dat er meer was. Hier was een leider opgestaan die niet alleen liet zien dat hij mens was; hij liet ook zien dat er nieuwe manieren mogelijk waren. Van campagne voeren tot het zoeken naar oplossingen voor wereldproblemen. Van volwassen gesprekken voeren met de kiezer tot het tonen van integriteit. Want zaten niet velen te speculeren op een misstap, een verkeerde uitspraak terwijl de miccrofoons nog aanstonden? Het was zonde van de tijd: Obama is zoals ie is. En nu hij president is, zie je hem groeien in zijn rol. Hoewel ook hij het natuurlijk niet in zijn eentje kan en hij steunt op vele mensen die hem helpen, is hij het wel die de inspiratie brengt. En op zo'n manier dat velen zien en merken dat hij er hard voor werkt, er verstand van heeft en hij zijn energie zo gebruikt om er veel positiefs uit te halen. Wat een verademing bij zijn voorganger of -totaal geen vergelijk- Wilders of Berlusconi. Uiteindelijk heb je leiders nodig die bruggen weten te bouwen, mensen bij elkaar weten te brengen: op wereldniveau, op Curacao, op je werk en in je eigen leven. De koffiemok is op mijn werk op raadselachtige wijze verdwenen. De e-mail heeft mijn collega nog steeds: 'who the hell is Obama?'

Afgelopen vrijdag vloog ik weer eens van Curacao naar Aruba. Ik vind dat altijd leuk. Om 5.15 uur opstaan en dan zien dat er al veel meer mensen wakker zijn en een hele organisatie als het vliegveld al op volle toeren draait. En dan mensen kijken. Vaak is er wel een bekende. Het is, zeker na bijna twee jaar, een kleine wereld. Deze dag was bijzonder. Van een collega had ik maanden geleden het boek te leen gekregen met als titel 'the power of nice'. Na het lezen zijn we ons nog meer bewust wat vriendelijkheid en aardig zijn voor een positieve uitwerking hebben. Het maakt heel veel mogelijk. Zo stapte ik afgelopen vrijdag in het vliegtuig en raakte met mijn buurman aan de praat over onze iPhone en Blackberry. Het gesprek ging verder en ik vroeg hem wat zijn beroep was. Hij bleek gezaghebber op een van de eilanden. Het was erg aardig om te horen hoe hij ideeen had over hoe zijn eiland de huidige ontwikkelingen zou kunnen aangrijpen om mensen stap voor stap mee te nemen naar een betere wereld, hoe moeilijk dat ook zou zijn. We hadden het over Bush met zijn 'either you with us or against us', en dat deze schijnbare duidelijkheid heel weinig ruimte laat voor de noodzakelijke nuance. En dat het overbrengen van nuances, ook in de politiek, belangrijk is en goed is uit te leggen. Iemand die te hard rijdt hoopt op coulance bij de agent, maar wil soms voor anderen dat een harde norm wel wordt gehandhaaft. Hij bleek mijn collega op Aruba te kennen, zoals gezegd: een kleine wereld. Het was een leuk gesprek en we wensten elkaar een prettige dag.

Ik was op Aruba onder meer om verschillende sollicitatiegesprekken te voeren om een vacature in te vullen. Een van de sollicitanten kwam wat schuchter over. Gaandeweg kwam ze echter steeds los en ik merkte, ondanks dat ik honger had en vermoeid was van de verschillende gesprekken, dat ik geboeid zat te luisteren. Er ontstond een gesprek waar energie werd doorgegeven en enthousiamse ontstond. En eigenlijk kwam het door gemeende belangstelling te tonen: over en weer. Omdat ik toch op Aruba was en ik een beachvolleybaltoernooi organiseer op Aruba, Curacao en Bonaire, maakte ik kennis met de mensen op Aruba die wellicht wilden helpen. Ik was wat laat, maar het was geen probleem: ze bleven op me wachten. Ik vertelde mijn verhaal en als reactie kreeg ik een kort relaas dat - net als in andere landen- de belangstelling voor volleybal achteruit loopt. Ze waren erg blij met mijn plan en wilden graag meewerken om te zien hoe we gezamenlijk het mogelijk zouden kunnen maken. Gewoon: als het een goed plan is, dan steunen we het en gaan we het mogelijk maken. Niks geen poespas. En toen bleek natuurlijk dat ik met de vriend van de voorzitter in Nederland had gevolleybald. Zoals gezegd: een kleine wereld. De voorzitter had pas recent deze functie aanvaard, omdat hij het volleybal op Aruba nieuw leven wil inblazen. Hij had mijn verzoek om te overleggen bijna als een teken van hogerhand gezien om dit mogelijk te maken...hij wil graag helpen. Aan het eind van de lange dag weer terug naar het vliegveld op Aruba. He, daar was de gezaghebber ook. Ik kon hem de welgemeende groeten van mijn collega overbrengen en jeugdherinneringen doorgeven. Belangstellend hebben we elkaars dag doorgenomen en terug op Curacao riep hij: he Lucas, we houden contact he!

Het was een lange dag van een lange week. Met energie reed ik echter naar huis. Het gaf voor mij weer eens aan alles wat je doet met bezieling meer effect oplevert: op anderen en op jezelf. Ja, dat had ik wel vaker gelezen, maar het was heerlijk om het weer te ervaren.