De grote Franse filosoof, Bertrand Russell zei: 'The whole problem with the world is that fools and fanatics are always so certain of themselves, but wiser people so full of doubts.' Hij zei het vast in het Frans en het is nog steeds toepasbaar. Je ziet het in het politieke debat waar soundbites het al jaren hebben gewonnen van de nuance. Waar zeer sterke, eenzijdige versimpeling het wint van het goed en verantwoord besturen van een land, een hele samenleving. Het is natuurlijk ook wel makkelijk om te appeleren aan onderbuikgevoelens, angsten of eenzijdige standpunten te verkondigen. En het is makkelijk om in die valkuil te stappen. Op een verjaardagsfeestje weet ook vaak iedereen het beter, de oordelen zijn snel en vaak hard geformuleerd.
Op Curacao merk ik het ook. Als je met sommige (en niet alle!) Nederlanders praat en vooral die er langer zitten, hebben die vaak een oordeel over Antillianen. Dat is natuurlijk een oordeel over alle Antillianen, hoewel hun ervaring natuurlijk nooit zo ver kan gaan. Ik hoor dan veel over het nakomen van afspraken, de werkhouding, de criminaliteit. Ik zit nu al 9 maanden op het mooie eiland en voor de dagelijkse informatie over Nederland ben ik veelal aangewezen op Internet. Het is wat mij betreft net zo makkelijk om dezelfde opmerkingen te maken over Nederlanders als die ik hoor over Antillianen. Alleen al even vandaag op Nu.nl (8 april 2008, kleine selectie): Criminelen jagen met honden illegaal op wild, voor de kick; Oud-rechter krijgt hogere straf opgelegd; Politie vindt schietklare vuurwapens bij tiener; man neergestoken in eigen deuropening. Vanuit Curacao kan ik denken: in wat voor een land leeft mijn familie? Maar gelukkig heb ik zelf bijzondere positieve ervaringen met Nederland, ik weet dat berichten uit die nieuwskoppen waar zijn, maar dat er ook veel goeds is in Nederland. Heel veel goeds. En zo is het ook met Antillianen, de Antillen en waarschijnlijk met alle landen op de wereld. Als je beter om je heen kijkt, open staat voor wat een land, een cultuur te bieden heeft, dan kun je zien hoe mooi het is.
En voor een betere kijk is het nodig om de taal te kunnen spreken, zeker als je er langer wilt blijven. Daarom zijn verplichte taalcursussen volgens mij ook zo goed. En daarnaast is een inburgeringscursus een prima idee. Als dat een genuanceerd beeld biedt over de samenleving, de mensen, de cultuur, het politieke bestel, dan levert dat veel meer begrip op.
Zo is het Papiamentu een taal waar zinnen korter kunnen zijn dan in het Nederlands. Daarnaast worden een e vaak uitgesproken als een i, een i als een ie. Dat maakt het voor mij veel makkelijker om het Nederlands te begrijpen dat Antillianen spreken, mocht het mij wat anders overkomen.
Zo zat ik laatst naar een typische Hollywoodfilm te kijken, hier op Curacao. Ik zat met licht gekromde tenen, want ik merkte dat alle acteurs blank waren. Een soort plaatsvervangende schaamte, al dan niet terecht. Ik moest denken aan de Oscar-winnende film Crash, die ook ingaat op vooroordelen en stereotypering. In de film moest een Afro-American, zoals het in de USA heet, die in een soap speelde een typisch Afro-American-accent aanhouden, anders zou hij te slim overkomen en zou het publiek hem onvoldoende herkennen.
Is het antwoord dat in iedere film dan maar alle rassen eerlijk verdeeld zijn, evenals alle geloven etc? Nee. Het precieze antwoord weet ik niet, maar ik geloof in krachten en tegenkrachten. Daarbij is het altijd van belang goed te kijken naar wie in de huidige situatie de kracht heeft en welk belang er zit om die situatie te laten voortbestaan.
Op Curacao hoor ik op mijn werk vaak het adagium 'live and let live'. Op een klein eiland begrijpt men bijzonder goed dat je elkaar ruimte moet gunnen, zodat iedereen  kan  meedoen en iedereen een stuk van de taart mag hebben.
George Santayana sprak: the wisest mind has yet something to learn. Hoewel 'much learning doesn't teach understanding' (Heraclitus). Ik blij dan ook graag bij de wijsheid van de Indianen: 'Never criticize a man until you've walked a mile in his moccasins.'